A/ZDatumLocatie

‘De ultieme droom van dansers én spierziektepatiënten is vrijheid van bewegen’

Ze stonden in de rij. Toen Holland Dance Festival in 2013 het eerste benefietdansgala voor het Prinses Beatrix Spierfonds organiseerde, meldde het ene na het andere grote dansgezelschap zich. “Iedereen wilde meedoen. Want iedereen besefte: mensen met een spierziekte en professionele dansers hebben in feite veel gemeen. Beiden voeren een continue overwinningsstrijd.” Eind augustus vindt Free To Move voor de zesde keer plaats. Een unieke kans om binnen één programma het beste wat de Nederlandse dans te bieden heeft, te zien.

Tekst: Astrid van Leeuwen

Ruim zes jaar geleden werden Jan-Ite de Ruijter, directeur van het Prinses Beatrix Spierfonds, en Samuel Wuersten, artistiek directeur van Holland Dance, via een gezamenlijke connectie aan elkaar gekoppeld. De Ruijter: “Ik had het idee opgevat om iets met dans te doen. Aanvankelijk was ik vooral geboeid door het contrast: die onmacht van mensen met een spierziekte, dat uiterst beperkt zijn in het gebruik van je spieren, tegenover het optimale spiergebruik zoals je dat bij dansers ziet. Daar iets mee doen, leek me een bijzondere manier om het Spierfonds op de kaart te zetten en geld bijeen te brengen voor onderzoek.” Inmiddels weet De Ruijter: “De link is misschien nog wel groter dan het contrast. De ultieme droom van zowel dansers als mensen met een spierziekte is vrijheid van bewegen.”

Wuersten: “Heel even dacht ik: wat een wonderlijke idee. Maar ik hoefde maar even aan mijn eigen dansverleden terug te denken om te beseffen dat Jan-Ite’s plan een topidee was. Als danser ben je iedere dag in strijd met je lichaam. Weliswaar met een heel ander doel dan iemand met een spierziekte, maar de mentaliteit is hetzelfde. Bij beiden draait het steeds weer om doorzetten, positief blijven, jezelf telkens weer motiveren, door tegen jezelf te zeggen: ‘Ik kan dit. Ik ga dit doen.’ Ik heb de afgelopen jaren veel spierziektepatiënten mogen ontmoeten en geen van hen zat bij de pakken neer. Het waren allemaal vechters. Net als dansers.”

Enorme animo om ‘iets te betekenen’

Wuersten noemt Free To Move een modelvoorbeeld van wat je met dans kunt bewerkstelligen. “We kunnen als danswereld niet de wereld verbeteren, maar we kunnen – vanuit onze eigen kracht – wel een bijdrage leveren.” Het succes van het initiatief is volgens hem ook mede te danken aan de voortvarendheid waarmee de plannen zijn gesmeed. “Jan-Ite en ik hebben een paar uurtjes bij elkaar gezeten en toen was het meteen: huppakee, we gaan dit doen. We hebben het momentum gepakt en dat heeft gewerkt. Ik was nog niet begonnen met dansgezelschappen voor het eerste benefietgala te benaderen, of collega-gezelschappen belden me al met de vraag: ‘Mogen wij ook meedoen?’ Er was zó veel animo voor Free To Move dat we de afgelopen jaren – en ook de komende editie weer – steeds een prachtige staalkaart van de Nederlandse dans hebben kunnen presenteren. Daarnaast hebben we ook veel ontmoetingen tussen dansers en mensen met spierziekten en zelfs enkele gezamenlijke dansoptredens kunnen organiseren. Initiatieven die ook de deelnemende dansers heel veel hebben gebracht, omdat ook zij zich opeens realiseerden: ‘Hé, ook ik kan iets betekenen’.”

Koninklijke ondersteuning

Jan-Ite de Ruijter is ‘ongelooflijk blij’ dat hij zijn intuïtie destijds is gevolgd en nóg blijer dat het idee, door het doorslaande succes, ‘een blijvertje’ is. “Het initiatief heeft ons heel veel publiciteit gebracht. Iedereen voelt ook dat het concept klopt. Ik had binnen onze eigen achterban hier en daar nog wel wat gefronste wenkbrauwen verwacht, maar het tegendeel is waar: alle patiënten die ik spreek vinden het fantastisch dat dit gebeurt. Ze maken elkaar ook enthousiast om ook naar Free To Move te komen. En wat natuurlijk zeker ook helpt, is de koninklijke ondersteuning die we krijgen. Ook dat had niet mooier gekund: Prinses Beatrix is immers niet alleen een buitengewoon betrokken beschermvrouwe van ons fonds, ze is ook een fervent dansliefhebster.”

Met de revenuen van Free To Move wordt verder wetenschappelijk onderzoek naar spierziekten mogelijk gemaakt. Nederland vervult, aldus De Ruijter, op dat gebied een belangrijke rol. “Dat komt met name door een goede samenwerking met alle Universitair Medisch Centra in ons land, er is veel kennis, zowel qua zorg als op onderzoeksgebied. Inmiddels zijn we zo ver dat er sinds kort voor de erfelijke spierziekte SMA een medicijn beschikbaar is. Een fantastische stap voorwaarts, en ook op het gebied van andere spierziekten gloort er hoop aan de horizon.”

Feestelijk ‘proefmenu’

De zesde editie van Free To Move is, zegt Wuersten, ‘de mooiste opening van het dansseizoen die je maar kunt bedenken’. “Wat is er nou mooier dan als dansliefhebber het seizoen met een goede daad te beginnen? Daarbij is de voorstelling een ideaal ‘proefmenu’: het programma bevat voor iedereen wat wils, ook als je nog nooit dans hebt gezien. Dit jaar zijn er onder meer optredens van Het Nationale Ballet, Nederlands Dans Theater, Introdans en Scapino Ballet Rotterdam. Maar we vinden het ook belangrijk om nieuwe talenten en ontdekkingen te tonen en hebben daarom ook enkele verrassingen in petto.”

Jan-Ite de Ruijter kan nu al nauwelijks wachten. Lachend: “Ik ben de afgelopen jaren een behoorlijke dansfan geworden. Ik bezoek nu voorstellingen waarvan ik nooit gedacht had dat ik er ooit heen zou gaan. En ik hoor dat ook heel vaak terug van relaties van ons: met Free To Move is er echt een wereld voor hen opengegaan.”

Free To Move: 30 augustus in het Zuiderstrandtheater, Den Haag.